Linux

/ Linux /

Linux to bezpłatny, bazujący na Uniksie, system operacyjny.

Linux jest dziś najpoważniejszym konkurentem systemów z rodziny Microsoft Windows oraz innych markowych systemów operacyjnych. Zapoczątkowany w 1991 roku przez fińskiego studenta Linusa Torvaldsa w ramach zajęć z systemów operacyjnych, obecnie rozwijany jest przez tysiące woluntariuszy z całego świata.

Terminu Linux używa się w dwóch znaczeniach:

jako określenie jądra systemu operacyjnego;
jako określenie jądra systemu wraz z zestawem aplikacji działających w oparciu o niego (choć bardziej precyzyjnym jest tutaj określenie GNU/Linux lub dystrybucja);

Jądro systemu rozprowadzane jest na zasadach określonych w Powszechnej Licencji Publicznej GNU, co oznacza, że do wersji wykonywalnej dołączane są także pliki źródłowe, na podstawie których każdy może stworzyć własne wersje Linuksa.

Linux - możliwości

Linux oferuje możliwości zbliżone do komercyjnych odmian Uniksa zapewniając szybkość i efektywność działania, stabilność, niewielkie wymagania sprzętowe, dostępność wielu programów użytkowych i obsługę wszystkich ważnych protokołów sieciowych. Przeznaczony jest zarówno dla zastosowań domowych (edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne, edytory grafiki, przeglądarki internetowe, programy narzędziowe, gry, itp.) jak i poważnych zadań. Linux obsługuje dzisiaj miliony serwerów internetowych: WWW (zobacz: Apache), poczty elektronicznej oraz grup dyskusyjnych.

Linux działa na różnorodnych platformach sprzętowych:

Intel
Motorola 680x0,(np. Commodore Amiga, Apple Macintosh)
PowerPC (nowa generacja komputerów Apple Macintosh)
Sun SPARC, Ultra-SPARC
Alpha

Linux - Zalety i wady systemu

Podstawowe cechy Linuksa to:

wielozadaniowość
wielowątkowość
zaawansowany system plików
ochrona pamięci
obsługa wielu protokołów sieciowych (w tym TCP/IP)
wygodny i łatwy w użyciu graficzny interfejs użytkownika (X-Window)
narzędzia i programy dostarczane na licencji GNU GPL
kompletne UNIX-owe środowisko programistyczne
zgodność ze standardami UNIX-a na poziomie źródłowym

Do najpoważniejszych wad Linuksa należą:

mała "przyjazność" dla przeciętnego użytkownika (problemy z instalacją, konfiguracją i administracją systemem)
brak oficjalnego wsparcia technicznego (jakkolwiek jego użytkownicy mogą wymieniać doświadczenia i uzyskiwać pomoc za pośrednictwem wielu stowarzyszeń, serwisów internetowych i grup dyskusyjnych; istnieją także firmy oferujące odpłatne wsparcie techniczne)

Dystrybucje Linuksa

Ponieważ Linux składa się z wielu części opracowanych niezależnie przez programistów z całego świata, nie ma “oficjalnego” pakietu systemu, który obejmowałby wszystkie dostępne dla niego programy. Linux jest natomiast oferowany przez różne grupy i firmy w postaci tzw. dystrybucji. Każda dystrybucja zawiera jądro systemu, podstawowe biblioteki, narzędzia konfiguracyjne, aplikacje systemowe, wyróżnia się natomiast doborem oprogramowania dodatkowego, np. programów użytkowych. Obecnie obowiązkowym składnikiem pakietu dystrybucyjnego jest także środowisko graficzne X11 wraz z menedżerami okien (zazwyczaj GNOME, KDE, Sawfish).

Liczba wszystkich dystrybucji przekracza aktualnie 50. Do najpopularniejszych należą:
Red Hat (www.redhat.com)
Debian (www.debian.org)
Slackware (ww.slackware.com)
S.u.S.E (www.suse.com)
Corel Linux (linux.corel.com)
Mandrake (www.mandrake.com)
PPC (www.linuxppc.org)
TurboLinux (www.turbolinux.com)
LinuxPL (www.linuxpl.org)
PLD (www.pld.org.pl)

Dystrybucje Linuksa można znaleźć na płytach CD dołączanych do czasopism (w Polsce np. Linux+), ściągnąć z jednego z licznych serwerów FTP lub zamówić na płycie CD bezpośrednio u producenta.
Aby uniknąć stopniowego różnicowania się pakietów Linuksa, a tym samym problemów z tworzeniem oprogramowania, które działałoby niezawodnie we wszystkich dystrybucjach, powołano projekt Linux Standard Base. Ma on na celu publikowanie aktualnej, standardowej podstawy systemu, do której powinny dostosować się producenci poszczególnych dystrybucji.